İş Kanunu Kapsamında Yıllık Ücretli İzin Hakkı

Yıllık ücretli izin, işçinin ücretini almaya devam ederek dinlenmesini sağlayan bir haktır. 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki işçiler, deneme süresi de hesaba katılarak en az bir yıllık çalışmanın ardından bu hakka sahip olur. İşçi, yıllık ücretli izin hakkından vazgeçemez.

Yıllık izin süresi kaç gündür?

Kanunun öngördüğü asgari süreler şöyledir:

1–5 yıl; beşinci yıl dâhil - 14 gün 5 yıldan fazla, 15 yıldan az - 20 gün 15 yıl ve üzeri - 26 gün

On sekiz yaş ve altındaki işçiler ile elli yaş ve üzerindeki işçilerin yıllık izni en az yirmi gündür. Yer altı işlerinde çalışanlar için kanuni sürelere dört gün eklenir. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle daha uzun izin süreleri belirlenebilir.

İzin bölünerek kullanılabilir mi?

Yıllık iznin kesintisiz kullandırılması esastır. Ancak tarafların anlaşmasıyla, bölümlerden en az biri on gün olacak şekilde izin farklı tarihlerde kullanılabilir.

İzin dönemine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri yıllık izin günlerinden düşülmez. Yıl içinde verilmiş diğer ücretli veya ücretsiz izinler ile hastalık ve dinlenme izinleri de yıllık izinden mahsup edilemez.

İzin tarihi nasıl belirlenir?

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği, işçinin izin talebini kullanmak istediği tarihten en az bir ay önce yazılı olarak bildirmesini öngörür. İzin kurulu veya işveren, talep edilen tarihle bağlı değildir; izin planlaması işçinin talebi ve işin durumu dikkate alınarak yapılır.

İşverenin, kullanılan yıllık izinleri gösteren kayıtları tutması da zorunludur. Böylece hak kazanılan ve kullanılan izin süreleri takip edilir.

İzin ücreti ve kullanılmayan izinler

İzin dönemine ait ücret, işçi izne çıkmadan önce peşin veya avans olarak ödenir.

İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, hak kazanılmış ancak kullanılmamış izinler ücret alacağına dönüşür. Hesaplamada sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret esas alınır. Bu nedenle işçinin istifa etmesi, kullanılmamış yıllık izin ücretini tek başına ortadan kaldırmaz.

Hukuki dayanaklar: 4857 sayılı İş Kanunu, m. 53–59; Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği, m. 6–9 ve 20–21.

*Bu yazı 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındaki genel esasları açıklar. Özel çalışma rejimleri ve sözleşmeyle tanınan ilave haklar ayrıca değerlendirilir.*